De Wetstraat heeft nog minder redenen om zich zorgen te maken. Het was niet zonder trots dat Didier Reynders gisteren bekend maakte dat het met de staatsschuld de goede richting uitgaat. Werd Guy Mathot destijds nog op hoongelach onthaald toen hij beweerde dat de schuld vanzelf gekomen was en vanzelf zou verdwijnen, Didier Reynders wordt alom gefeliciteerd. Alles is goed om de idee te verspreiden dat het land klaar is voor een volgende crisis. Het land lijkt immers nog nooit zo goed bestuurd als in de periodes zonder regering.
In schril contrast met de berichten alsof de staatsschuld de laatste jaren als sneeuw voor de zon gesmolten zou zijn, blijken de werkelijke cijfers niet hoopgevend te zijn.
Gewoonlijk wordt de staatsschuld uitgedrukt als percentage van het BBP, het bruto binnenlands product – de totale waarde van alle goederen en diensten die gedurende één jaar in het land worden geproduceerd. Op deze manier bereikte de schuld een hoogtepunt in 1993 met 137,9% van het BBP om tien jaar later te zakken onder de psychologische grens van 100%.
Op dit ogenblik schommelt de schuld rond 84% van het BBP. Maar wat als de jaarlijkse groei van het BBP het percentage meer heeft doen zakken dan een daadwerkelijke aflossing van de schuld? Als we met z’n allen meer gaan produceren stijgt het BBP, en lijkt de waarde van de schuld te zakken.
Terwijl de afgelopen jaren geen schuld werd afbetaald klopt de regering zich maar al te graag (onterecht) op de borst voor deze verwezenlijking.
De Belgische staatsschuld noteert nu 290,8 miljard euro. Wat meer is dan in 2007. Dat is, om het nog tastbaarder te maken, meer dan één miljoen Belgische frank schuld per inwoner. Kinderen inbegrepen.
En omdat lenen geld kost, betalen we met z’n allen jaarlijks bijna meer interest op de schuld af dan we uitgeven aan de sociale zekerheid en de pensioenen samen.
De jaarlijkse kost van de schuld is 8 keer hoger dan de middelen beschikbaar voor justitie. Er mag misschien geen eensgezindheid zijn over de ideale grootte van de schuld, zeker is dat zonder afbetaling van de schuld de rentelasten elk jaar blijven wegen en de marge voor nieuw beleid beperkt wordt. De beste manier om de uitbetaling van de pensioenen te verzekeren of om de inwoners van Kuregem een adequate justitie te beloven is de schuld afbouwen. Nu meteen.
Schuld afbouwen, betekent minder beleidsmarge voor politici en, volgens hen, minder populariteit. Het is dan ook makkelijker om de problemen door te schuiven naar de toekomst. Tot ons binnenkort de vergrijzing staat te wachten. Maar vergrijzing betekent niet alleen een toename van de uit te betalen pensioenen en sociale zekerheid. Vergrijzing betekent ook een kleinere actieve bevolking, minder mensen om de kosten te dragen én de nood aan een doortastend economisch beleid, met een kleiner budget.
Er is nog veel werk aan de winkel om de Wetstraat van deze uitdaging te overtuigen. Zonder bijkomende inspanningen zullen jongeren van vandaag binnenkort de rekening betalen voor het non-beleid van de afgelopen jaren.
Misschien moeten jongeren zich ook wat meer zorgen beginnen maken en hun stem laten horen in het debat rond vergrijzing. Een debat dat zich al te vaak beperkt tot pensioenen en het toenemend aantal senioren.
Het wordt tijd dat jongeren beseffen dat niet alleen de toekomst voor hen is, maar ook de financiering ervan.
